Burası Silivrikapı’da bulunan Bala Külliyesi’nin Sebil-Muvakkithane-Çeşme-Şadırvan grubunda oluşan bölümü. Üzerindeki yazılarda yurdum insanının çağdaş anlayışının yansıması. Bu grubun ortasına Perestu Kadın Efendi tarafından yaptırılan barok üsluplu çeşme ve çevresinde renk renk seni seviyorum itirafları, kanki isimleri. Bir tarafta ilk yapılışı Fatih dönemi, yeniden ihyası II. Abdülhamit dönemi bir eser; bir tarafta saygısızlığımız. Elbette bu saygısızlığımız ve vandallığımız bu esere özel değil.

Perestu Kadınefendi Çeşmesi

Çarşamba’da eski Darüşşafaka Lisesi bahçesinin duvarına bitişik olan bu türbe yanındaki sebil ile birlikte Kazasker Benlizade Ahmet Raşit Efendi tarafından 1800 yılında yaptırılmıştır. Internetten edindiğim bilgilere göre türbe, sebil ve darülkurradan oluşan bu mini külliyenin hazin bir hikayesi de var. En altta okuyabilirsiniz. Günümüzde harabe olan yapının bütün pencere ve kapı duvarları örülmüş durumdadır.

Benlizade Ahmet Reşit Efendi Türbesi Caddeden Görünümü

Benlizade Ahmet Reşit Efendi Türbesi Bahçeden Görünümü

Türbenin çatısında ve kubbesinde hasar ciddi ve her tarafını otlar sarmış durumdadır.

Benlizade Ahmet Reşit Efendi Türbesi Çatı Kubbesi

Kubbe dıştan her ne kadar zarar görmüşse de içten bakıldığında enteresan bir durum var. Evet kesinlikle zarar görmüş ama nasıl bir işçilik ve malzeme kullanılmışsa kubbenin tam ortasındaki desen bozulmadan kalabilmiş.

Kubbenin içerden görünümü

Türbede bugün mezarlar var mı bilemiyorum. Sandukların bir şekilde bulunması ve zemine bakılırsa mezarlar taşınmış olmalı. Kaynaklarda güncel bir bilgi bulamadım. Hepsinde banisi ile birlikte şunlar yatmaktadır şeklinde bilgi var.

Türbede sandukalar

Sebil

http://milligazete.com.tr/print.php?type=news&id=44940

Mekke Kadılığı ve Anadolu Kazaskerliği Benlizade Ahmet Reşit Efendi’nin 200 yıldan fazla süredir vakıf olarak hizmet veren İstanbul Fatih’teki türbe, sebil ve darülkurradan oluşan külliyesi bakımsızlıktan yıkılmak üzere… ‘Avrupa Kültür Başkenti’ olma yolunda çeşitli Bizans eserlerini ihya eden kurumlar, tarihimizle ilgili yapılara yüz çeviriyor.
Benlizade Ahmet Reşit Efendi’nin türbe, sebil ve okulun bulunduğu 22 bin 514 metrekarelik arazide Benlizade Efendi’nin eşi ile bir yakınının kabri bulunuyor. Ancak üç sanduka da parçalanmış durumda. Türbenin kapıları sökülmüş, kubbesinde otlar çıkmış. Türbe ve sebilin yola bakan kapı ve pencereleri duvar örülerek kapatılmış. İçeriye ancak Darüşşafaka okulunun içinden geçilerek ulaşılabiliyor. Benlizade’nin ailesi türbeyi onarmak için 1962 yılında Vakıflar’dan izin istemiş, ancak bu talebi kabul edilmemiş.
Vakıf malını satmışlar!
Yavuz Sultan Selim Camii’ne komşu olarak inşa edilen türbe, sebil ve darülkurradan oluşan Benlizade Ahmet Reşit Efendi Vakfı’nın yönetimi, devlet tarafından el konulduğu 1974 yılına kadar Benlizade ailesinde kaldı. 12 Mayıs 1974 günü Vakıflar Genel Müdürlüğü İdare Meclisi, 221/228 No’lu kararıyla vakfın idaresini mülhak (aileye ait özel) vakıf statüsünden çıkartıp mülkiyetini kendine geçirerek ‘mazbut vakıf’ ilan etti. Önce mülhak, ardından mazbut vakıf olarak hayatiyetini sürdüren Benlizade Külliyesi, 1980′li yıllarda vakıf senedine aykırı olarak satıldı.
Hem vakıf eseri, hem de tarihi eser olan Benlizade Külliyesi’nin mülkiyeti, 2003 yılında yapılan bir araştırmaya göre Ziraat Bankası’na geçti. Ancak Ziraat Bankası, bankacılık okulu kurmak üzere Darüşşafaka binası ile birlikte satın aldığı Benlizade Külliyesi’ni o yıllarda blok olarak satılmak üzere açık artırmaya çıkardı.
Vakfın dosyaları kayıp!
Vakıflar İstanbul Bölge Müdürlüğü’nde Benlizade Ahmet Reşit Efendi Vakfı’nın dosyası kayıp olduğu ancak İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü’ndeki röleve kayıtlarında Benlizade Ahmet Reşit Efendi Vakfı tarihi eserlerinin restarosyonuyla ilgili planlar mevcut olduğu iddia ediliyor. ‘Bilgi Edinme’ yasasından faydalanarak İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nden istediğimiz bilgi henüz elimize ulaşmadı.

İstanbul’da az bilinen kimi eserler vardır ki birer harabeye dönmüştür. İlgisizlik, bakımsızlık, kötü kullanım gibi sebeplerle tarihe karşı saygısızlığımızın, açıkcası kepazeliğimizin birer göstergesi, birer anıtı olarak duruyorlar. Tarihi eserlerimizin çokluğunun getirdiği bir bokluk mudur bu? Fotoğraflamak için yaklaştığımda, bir yolunu bulursam içine girdiğimde bir utanma duygusuyla birlikte, “bize ne oldu da bu kadar saygısız olabiliyoruz” sorusuna cevaplar arıyorum sürekli. Kesin bir cevabı bulamamakla birlikte, bir birikimi de sağlıyorum.

Evet Siyavuş Paşa Medresesi de bu örneklerden birisi olarak Süleymaniye’nin alt taraflarında Hoca Hamza Camii’nin karşısında, Kepenekçi Sok.’nın çevrelediği ada üzerinde yer almaktadır. III. Murat döneminde sadrazamlık yapan Siyavuş Paşa tarafından 1580′de doğum yaparken ölen eşi, II. Selim’in kızı Fatma Sultan adına yaptırılmıştır. Mimarı muhtemelen Davut Ağa.

Internette kısa bir arama ile buranın Mimarlık Müzesi için düşünüldüğü bilgisine ulaştım. 2010 yılının yaklaştığı bugünlerde henüz bir çalışma olmadığını görmek acaba bu işin yattığının bir göstergesi olabilir mi?

Mimarlık Vakfı’nın uzun zamandır gündeminde olan Mimarlık Müzesi için süren mekân arayışı Siyavuş Paşa Medresesi’nin tahsisinin sağlanması ile çözümlenmişti. Mimarlar Odası’nın da desteğiyle sürdürülecek olan kuruluş çalışması, öncelikle medresenin onarımına ve müzeye dönüşümüne ilişkin mimari projenin gerçekleştirilmesini içeriyor.

Şeklinde yazıdan bir bölümü de yukarı alıntıladım. Siyavuş Paşa Medresesi’nin alt kısmı nispeten daha düzgün duruyor.

Siyavuş Paşa Medresesi Alt Bölüm

Siyavuş Paşa Medresesi’nin arka tarafında bulunan binaların üstünden, avlusu ve odalarının görünümü:

Medresenin Yüksekten Görünümü

Siyavuş Paşa Medresesinin Dershane Odası