İşyerine neden kendi fotoğraflarımdan asmıyorum diye düşünürken; yarım duvar şeklinde bölmelere panoramik İstanbul fotoğraflarının yakışacağını düşündüm. Şehirden, özellikle Boğaz’dan fazla uzakta çalışınca ister istemez gün içinde bir hasret beliriyor. “Aman bugün hava çok güzel, şimdi şuradan fotoğraf  çekmek, panorama yapmak lazımdı” diyerek iç geçiririm zaman zaman. Daha önce bir kere panoramik fotoğraf bastırmıştım ama o çok büyük değildi. Aldım bir CD’ye panoramalardan 4 tanesini ve Patates Baskı‘ya gittim.

Patates Baskı fottom.com fotoğraf platformunun da sahibi, internet üzerinden baskı siparişi verebiliyorsunuz.  Çok az baskı yaptırdım ama bana yakınlığından ötürü hep burayı tercih ettim. Baskıları da profesyonelce elbette. Orada hem baskı boyutlarını belirleriz hem de baskı uzmanı gözüyle nasıl görüneceği konusunda fikir edinirdim. Panoramalar 4 metre iyi kalite baskı olabiliyordu.  Ben gitmeden evvel 1 metre boyunda planlarken 2 tanesini 2 metre, biri 2 metreye yakın, diğeri de 1.5 metre boyutlarında oluverdi. Tabi enleri de fotoğrafa göre ayrı ayrı. En üstteki 200×18 cm oldu. Önce 2’sini bastırmak istiyordum ama sonunda oldu mu 4. Ehh tuzlu oldu tabi. Arka planına 10 mm fotoblok yapıldı. Çünkü gerektiğinde taşıyabilmeliydim.

İlk 2 tanesini evde, son ikisini de işyerine asmaya karar verdim. Hatta 2.yi eve astım bile.

Çok sayıda fotoğrafı çekip sonra bunları çeşitli programlar aracılığıyla birleştirince ortaya bazen nefis panoramalar çıkabiliyor. Burada nasıl yaptığımı anlatmıştım. Bunların bir kısmı acemilik dönemlerimden kalma olu tamamı tripod kullanılmadan yapılmıştır. Flickr’a yüklediğim çeşitli İstanbul panoramalarından örnekleri toplu olarak sunuyorum.

Dolmabahçe Sarayı Kapısı Çamlıca'dan Boğaziçi Ayasofya İç Haydarpaşa Garı Karlı bir Kış Gününde Sultanahmet Meydanı ve Ayasofya Galata Kulesi'nden Mavi Boğaziçi Galata Kulesi'nden Mavi Boğaziçi ve Ulaşım Piyer Loti'den Haliç Panoraması Ulus Parkı'ndan Boğaziçi ve İstanbul'un Boğaz Köprüleri Dolmabahçe Sarayı Kapısı

Aslında panorama ile ilgili pek çok kaynakta nasıl yapacağınıza dair bilgiler mevcut. Fakat orada yazanları genelde uygulama şansınız pek olmaz. En başta tripod muhakkak yanınızda değildir. Şu ana kadar belki 1000 kadar panorama yaptım ama en fazla 3-5 tanesinde tripod yanımda olmuştu. Ama şu bir gerçek tripodla daha rahat oluyor, gece zaten şart. Burada sadece kişisel tecrübelerimi paylaşacağım, teknik olarak nasıl yapılır kısımları aralarde kısmen verilecektir, internette zaten bulunabilir.

SLR ve üzerindeki lens ya da kompakt makineye göre öneriler değişebilir.

Evvela çekmeden önce sonucu kafanızda kurgulamış olmanız gerekiyor. (Fotoğraf çekiminde de öyle değil mi zaten?) Buna uygun bir noktayı bulup oraya yerleşmeniz ve hiç kımıldamadan  vizörden (LCD ile dengeyi kaçırırsınız) bakarak çekim yapıyor gibi hareket ediniz. Çünkü dengeniz bozulacak mı bunu tespit ediyor olacaksınız. Çekim esnasında vücudunuz hiç yer değiştirmeden sadece kafanız  çekim yönünüze göre sol-sağ ile alt-üst arasında gidip gelecektir. 150 dereceyi aşan çekimlerde dengeyi kaybetme olasılığınızı dikkate alarak pozisyonunuzu iyi belirlemelisiniz. Çekimi seri biçimde yapmalı ama makineyi seriye almamalısınız.  O zaman netlik sorunu yaşarsınız. 2 kare arasında elinizdeki makinenin netleme hızına göre 0.5-4 saniye boşluk olmak zorunda odaklamanın vs tamamlanması için. Yoksa çektiğiniz karelerden birinini net olmaması panoramayı boşa çıkarır.

Hareketli nesnelerin olduğu panoramaları çekmek biraz sıkıntılıdır. Hareketli cismin karelerin birleşme noktalarında olmamasına özen göstermek lazım. Birleşme noktalarında 1/3 ortak alan ideal olmakla birlikte obje yoğunluğuna göre daha az ve daha çok tutmak gerekebilir. Eğer manzarada deniz varsa dalgalara dikkat etmek lazım, denizden ziyade karadaki objeleri birleştirmeye almak iyi olur, denizdeki hareket düzeni bozacaktır.

İç mekan çekimlerinde iyi kurgulamanız gerekiyor. Çünkü ışık zayıftır muhtemelen. Minik hataları da önemsemeyiniz. Çok kişi farketmeyecektir. Ve sol-sağ, alt-üst şeklinde çok sayıda kareden oluşacaktır. Örnek Ayasofya içi var elimde. Kontrol etmedim ama 12-16 arası bir kare var burada. En çok zorlandığım panoramik çekimdir. Sürekli kareye birileri giriyor, önünüzden geçiyor, odaklamak zorlaşıyor, acaba şurasını çekmişmiydim diye kendinize soruyorsunuz vs.  Photoshop ile daha da iyileştirilebilir.

Ayasofya İç Panoraması

Dış mekan bina çekimlerinde ise yine sağ-sol, alt-üst şeklinde çoklu kare gerekiyor. Bu Haydarpaşa çekiminde sanıyorum 16 kare vardı. Işık değişimlerine dikkat etmek gerekiyor.  Burada kısmi olarak da olsa bu sorun yaşanmıştır.

Haydarpaşa Garı Panoraması

Manzara çekimleri mekan fotoğraflarına göre daha kolaydır. Sadece yatay 5-6 fotoğraflık panoramalar birkaç çekim sonrasında artık rahatlıkla yapabileceğiniz panoramalar olacaktır. Temiz bir havada yapmak sonucu olumlu etkiler, puslu bir hava sıkıntı yaratacaktır.  Temel kurallara dikkat edince, bir de hava güzelse yaşadınız. Örnek boğazdan olsun, 10 fotoğraf yatay çekilip birleştirildi:

Vaniköy Yalıları

Işığın geliş noktasına göre konumlanmanız ve çok güneş alan ve gölge olan bölgelere dikkat etmelisiniz. Birleştirme sürecinde bu alanlar arasında ciddi kontrast farkı göz zevkini bozacaktır.

Burada sadece sağ-sol çekimi yapabileceğiniz gibi sağ-sol, alt-üst çekimi de yapabilirsiniz. Aman dikkat edin, nereyi çektiğinizi unutup atladığınız bölüm kalabilir. Şüphelendiğiniz alanları tekrar çekin, birleştirme yaparken seçersiniz gerekirse. Bir sonraki kare bir önceki karenin 1/3 ünü kapsamalı, birleştirmeye uygun alanları muhakkak barındırmalıdır. Eğer bu 1/3 lük kısım yetersiz olacaksa daha büyük de tutabilirsiniz. Ama fazla ortak alan olması her zaman iyi olmuyor.

Özellikle karmaşık bir panorama yapıyor ve çok sayıda fotoğraf var ise köşeleri ve alt üst tarafı daha geniş almanızda fayda var. Son aşamada crop yaparken tühh şurayı da alsaymışım diyerek pişman olabiliyorsunuz ki aynı yere bir daha ne zaman gideceksiniz. Örnek bayburt fotoğrafı 3X10 şeklinde 30 fotoğraf kullanıldı. Eksik yerleri kendime de ders olsun diye bırakmıştım crop yaparken.

Bayburt Şehir Panoraması

Bu ise her türlü şartın ideal olduğu bir ortamda çekildi. Şanslı bir gün idi. Aynı gün başka panoramalarda yaptığım set içinde var. 15 dikey  kareden oluşuyor.

Galatistan

Bu yazdıklarım şu an aklıma gelenler şeklinde oldu biraz. Tamamen kişisel tecrübelerimden olup daha önce de herhangi bir kaynaktan faydalanmamıştım. Çünkü kaynaklar ya çok profesyonel işleri yapmak için anlatıyorlar ya da onu yap bunu yapma diyerek sizi bu işten soğutuyorlar, iyice kafanızı karıştırıyorlar.

Tabi size bir de program lazım bunları birleştirmek için. Ben PTGui kullanıyorum son panoramalarımın hepsinde ama panorama maker vb şeklinde onlarca program var. Programda işleme sonrasında basit ayarlar yapıyorsunuz, eğer photoshop biliyorsanız zaten işiniz kolay. Ben hiç anlamadığımdan hataları özellikle düzeltmiyorum. İhtiyaç halinde (baskı veya kullanım) aynı panoramayı bu sefer orjinal karelerden yeniden yapıyorum. Normalde 1600 piksele düşürüp yapıyorum genelde. Diğer türlü çok uzun sürüyor ve ortaya çıkan panoramanın boyutu 50-60 MB oluyor. Düldüle yazık.

Son olarak benim en sevdiğim panoramalarımdan birisi. Her şeyiyle mükemmel

Beleşe Boğaziçi Turu